Tôi học được gì từ Bitcoin, chương I: Những bài giảng Triết học (phần 2)

Premium Post

“Tôi đã học được gì từ Bitcoin” là chuỗi các bài viết của một tác giả trên Medium. Tiendientu.org thân gửi đến bạn đọc bản dịch được chia thành nhiều phần. Hy vọng chuỗi bài viết về bài học từ Bitcoin của tác giả sẽ giúp bạn có thêm kiến thức và cái nhìn mới về cryptocurrency, và Bitcoin. 

Xem lại phần 1 của chương I: Những bài giảng Triết học, tại đây.

Bài học số 4: Bản sắc

Ngoài câu hỏi “Bitcoin là gì” thì vẫn còn một câu hỏi hóc búa mang đậm tính triết học khác chưa có lời giải: “Bitcoin nào mới là Bitcoin thực sự?”. Đây là câu chuyện nghịch lý “con tàu Theseus”, nếu tất cả các phần của một đối tượng được thay thế, nó vẫn là cùng một đối tượng?

“Hãy xem xét có bao nhiêu phần của Bitcoin nguyên bản được giữ lại đến ngày nay. Codebase đã được điều chỉnh, thay thế, và mở rộng, khác với phiên bản gốc. Chỉ có đăng kí sở hữu, sổ cái, là còn nguyên vẹn trên network của Bitcoin.”— Nic Carter

Tiền mã hoá, đặc biệt là từ sau sự kiện hard fork đầu tiên, đã khiến chúng ta phải suy nghĩ nhiều hơn đến câu chuyện bản sắc. Và thế giới crypto đã cùng tồn tại hai kịch bản hoàn toàn trái ngược nhau. Ngày 1.8.2017, Bitcoin chia tách làm hai chain, và thị trường đã chọn chain gốc làm Bitcoin “thật”. Một năm trước đó, vào ngày 25.10.2016, Ethereum cũng tiến hành chia tách chain. Nhưng lúc này, thị trường không chọn chain gốc làm Ethereum “thật”.

Nếu thế giới crypto thực sự phân quyền, thì câu hỏi đặt ra từ nghịch lý con tàu Theseus sẽ vĩnh viễn cần câu trả lời, miễn là các network kia còn giá trị.

Bitcoin dạy cho tôi rằng bản sắc và phân quyền không thể cùng tồn tại. 

Bài học số 5: Sở hữu và định vị

Trong đời thực, câu hỏi “XXX ở đâu?” không khó trả lời cho dù XXX đó là một người, hay một vật nào đó. Tuy nhiên, trong thế giới kĩ thuật số, câu hỏi này có phần đánh đố, nhưng không hẳn là không thể trả lời được.

Email của bạn nằm ở đâu? Ừ thì trên “đám mây”, lưu trữ trên một máy tính nào đó, hoàn toàn có thể lùng ra được.

Còn, Bitcoin của bạn đang ở đâu? Câu này có vẻ hóc búa hơn.

Có hai vấn đề lớn trong câu hỏi này. Một là, blockchain phân phối các bản sao sổ cái ở mọi nơi. Hai là, không hề có một Bitcoin nào, kể cả hình thái vật lý lẫn kĩ thuật.

Vậy, những tuyên bố kiểu như “tôi có một Bitcoin” có lố bịch khi thực sự chẳng có đồng Bitcoin nào hay không?

Nào, khi gặp tình huống như thế này, bạn hãy nhớ đến những kí tự được gọi là private key. Thứ bạn đang giữ đó, bạn viết ra khi cần đó, chính là Bitcoin của bạn.

Bitcoin đã dạy tôi rằng định vị không phải là việc dễ dàng. 

Bài học số 6: Sức mạnh của tự do ngôn luận

Bitcoin là một ý tưởng. Ở hình thái hiện tại, ý tưởng này hoàn toàn được vận hành bằng “vật liệu” chính là các kí tự. Phần mềm chạy các node được viết bằng kí tự. Thông tin giao dịch là kí tự. Public hay private key cũng là chuỗi các kí tự. Tất cả các thành phần cấu tạo nên Bitcoin là kí tự, là chữ viết, vì thế, chúng dẫn đến một mối tương quan gần gũi với lời nói.

“Không có một điểm nào trong các giao dịch Bitcoin là không liên quan đến kí tự. Tất cả đều là kí tự…”

Bitcoin là kí tự. Bitcoin là lời nói.

Chỉ cần trên trái đất vẫn còn tồn tại cái gọi là tự do ngôn luận, thì không gì có thể ngăn cản được Bitcoin.

Bitcoin đã dạy cho tôi rằng trong xã hội tự do không gì có thể ngăn cản được tự do ngôn luận, và “tự do công nghệ”.

Bài học số 7: Hiểu biết hạn hẹp

Bước chân vào hành trình tìm hiểu Bitcoin là một trải nghiệm khiêm tốn. Tôi từng nghĩ rằng mình biết nhiều thứ. Tôi nghĩ rằng mình có kiến thức về khoa học máy tính, về chữ kí số, hash, mã hoá, bảo mật, các network…

Nhưng, tôi đã lầm to.

Hiểu hết cơ chế và sự vận hành của Bitcoin là một việc không đơn giản, thậm chí là bất khả thi.

“Không ai có thể chạm đến đáy của cái hang thỏ mang tên Bitcoin.” – Jameson Lopp

Danh sách những cuốn sách cần đọc ngày một dày thêm, còn danh sách các bài báo, bài nghiên cứu thì trở nên vô tận. Khi chúng ta vẫn còn loay hoay tìm hiểu về tầng thứ nhất, thì người ta đã sắp hoàn thành tầng thứ hai, và sẵn sàng chạm đến tầng thứ ba.

Bitcoin cho tôi biết rằng mình còn rất hạn hẹp, và cái hang thỏ này là vô tận. 

Còn bạn? Bạn học được gì từ Bitcoin? Hãy cùng chia sẻ với tiendientu.org nhé!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Avatar