DeFI - Decentralized Finance

DeFi là gì? Sự phát triển và tương lai của tài chính phi tập trung

Tris Vuong 15/10/2019

 tiendientu-header Tài chính phi tập trung – Decentralized finance (DeFi) đã thu hút sự chú ý của cộng đồng tài chính và cộng đồng crypto trong thời gian gần đây. Theo sau đó chính là sự dâng cao của làn sóng cung cấp dịch vụ DeFi. 

decentralized finance defi la gi

DeFi là gì?

DeFi là viết từ viết tắt của ‘decentralized finance’ – tài chính phi tập trung. Sơ khai thì khái niệm này vốn chỉ những tài sản số (digital assets), hợp đồng tài chính thông minh (financial smart contracts), giao thức (protocol) và ứng dụng phi tập trung (DApps) được xây dựng trên blockchain Ethereum.

Tuy nhiên, với sự ra đời của nhiều nền tảng blockchain, khái niệm DeFi đã được mở rộng. Định nghĩa DeFi là gì có thể được giải thích bằng các gạch đầu dòng dưới đây.

– DeFi là hệ thống tài chính được xây dựng trong một thế giới phi tập trung, đảm bảo các đặc điểm sau. 

  • Permissionless (tạm dịch: không cần sự cho phép): mở cho tất cả mọi người, cho bất kì khu vực nào.
  • Minh bạch: mọi hoạt động được công khai.
  • Trustless (phi tín nhiệm): không phụ thuộc vào niềm tin của các bên liên quan.

– DeFi được xây dựng trên public blockchain.

Các ứng dụng và dịch vụ DeFI phổ biến

Dựa vào đặc tính minh bạch, trustless, permissionless. DeFi taọ ra các dịch vụ tài chính giúp người dùng dễ dàng truy cập như thanh toán, cho vay, vay, đầu tư và quản lý danh mục đầu với quyền tự chủ cao và ít rào cản hơn.

Ngoài ra, các lập trình viên có thể xây dựng những ứng dụng DeFi (DApps) trên blockchain để phát hành, lưu trữ và quản lý tài sản tiền mã hoá của mình. Và, hợp đồng thông minh (smart contract) ràng buộc các thỏa thuận không thể đảo ngược giữa hai bên mà không cần người trung gian. Từ đó, giúp cho toàn bộ hệ thống tài chính trở nên minh bạch, an toàn.

Cụ thể, ứng dụng và dịch vụ DeFi phổ biến hiện nay gồm:

  • Giao thức cho vay mở (Open lending protocol)
  • Nền tảng phát hành (Issuance platform) và đầu tư (investing)
  • Thị trường dự đoán phi tập trung (Prediction market)
  • Sàn giao dịch và thị trường mở (Exchange & Open marketplace)
  • Stable coin

Giao thức cho vay mở

Các giao thức cho vay mở có lẽ đã đạt được sự chú ý gần đây hơn bất kỳ danh mục tài chính mở nào khác trong DeFi. Phần lớn là do sự gia tăng nhanh chóng trong việc sử dụng Dai và các giao thức P2P khác như Dharma và thiết kế pool thanh khoản như Compound Finance. Cho vay phi tập trung cũng đang tạo được tiếng vang đáng kể.

Nền tảng phát hành và đầu tư

Khái niệm Issuance platform bao hàm nhiều loại nền tảng, sàn giao dịch. Nổi bật trong đó là các nền tảng phát hành token chứng khoán. Bởi, hình thức phát hành token chứng khoán vẫn đang gặp nhiều trở ngại về pháp lý.

Các nền tảng phát hành token chứng khoán nổi bật là Polymath và Harbor. Hai nền tảng này cung cấp framework, công cụ và tài nguyên cho các nhà phát hành để khởi chạy chứng khoán đã được mã hóa trên blockchain.

Thị trường dự đoán phi tập trung

Thị trường dự đoán phi tập trung là một trong những thành phần hấp dẫn nhất của DeFi. Hình thức này khá rất phức tạp nhưng mang lại tiềm năng to lớn.

Augur là một nền tảng dự đoán phi tập trung được xây dựng trực tiếp trên Ethereum. Bạn có thể dự đoán từ địa lý đến tài chính, chính trị…tất tần tật vấn đề trên nền tảng này.

Ngoài ra, Gnosis cũng là nền tảng dự đoán đã thu hút được sự chú ý của cộng đồng Bitcoin & Altcoin.

Sàn giao dịch và thị trường mở

DEX – sàn giao dịch phi tập trung và P2P marketplace là hai hình thức tài chính phi tập trung phổ biến. Đây là những nền tảng tài chính không cần đến bên thứ 3.

DEX không kiểm soát hay giữ  token của khách hàng mà để họ tự quản lý coin/token của mình. Các giao dịch sẽ diễn ra tự động giữa các người dùng thông qua network P2P. Vì vậy, DEX sẽ đảm bảo tính an toàn và bảo mật cao hơn so với các sàn tập trung hiện nay. Tuy nhiên, hiện nay các sàn DEX chưa thực sự có volume vì nhiều lý do. Lý do thường thấy là UI chưa thận thiện. Và đây chỉ mới là giai đoạn chấp nhận sơ khai của loại sàn giao dịch này.

Top các sàn DEX có thể kể đến là IDEX, Binance DEX, EtherDelta, KyberSwap… Bạn có thể tìm hiểu thêm Top 5 sàn DEX mua Bitcoin và Altcoin tốt nhất trong năm 2019.

Một hình thức của Open Marketplace là nền tảng giao dịch non-fungible tokens (NFTs) như OpenSea, Rarebits. Chúng cho phép người dùng mua/bán NFT trong các trò chơi như Cryptokitties, Decentraland.

Stable coin

Có 03 loại stable coin chủ yếu, gồm:

  • Stable coin thế chấp bằng crypto.

Ví dụ: DAI. DAI là một stable coin có tài sản thế chấp là ETH, được phát hành bởi Maker. Maker cam kết rằng khi người dùng gửi vào một lượng ETH, họ sẽ nhận lại được một lượng DAI theo quy định của hệ thống. Maker gần như sẽ là một bên cho vay tín dụng. ETH sẽ là tài sản thế chấp, còn DAI là số tiền người dùng được vay.

  • Stable coin thế chấp bằng fiat (tiền pháp định).

Stable coin thế chấp bằng tiền pháp định là loại stable coin phổ biến nhất hiện nay. Crypto và fiat sẽ neo giá 1:1. Ví dụ điển hình là Tether, USDC, Gemini Dollar (GUSD).

  • Stable coin không thế chấp.

Stable coin loại này không tập trung, cũng không thế chấp bởi một loại tài sản số nào. Thay vào đó, nó sẽ phụ thuộc vào cơ chế cung dựa trên thuật toán để duy trì độ ổn định. Ví dụ điển hình là Basis. Tuy nhiên, dự án này đang gặp vấn đề về pháp lý và có nguy cơ bị đóng cửa.

Vai trò thực tiễn của DeFi là gì?

Để bạn đọc của tiendientu.org hiểu rõ thực sự những ứng dụng, dịch vụ DeFi kể trên có vai trò gì. Chúng ta hãy nhìn vào bảng so sánh dưới đây. Đó chính là cách DeFI sẽ thay đổi và nâng cấp ngành tài chính.

so sanh defi

Sự phát triển của DeFi

Tổng vốn hoá của DeFi đang tăng mạnh, cùng với sự phát triển của các giao thức DeFi (DeFi protocol). Số tài sản được khoá (lock) trong các ứng dụng DeFi đã tăng lên gấp nhiều lần trong 2 năm qua. Theo DAppTotal, tính đến ngày 14/10, tổng tài sản đang lock là hơn 1.09 tỉ USD. Số lượng ETH và EOS đang lock chiếm lần lượt là 3,02% và 10,73%.

defi la gi, su phat trien cua defi

Những con số này cho thấy tốc độ tăng trưởng nhanh chóng của DeFI. Đồng thời, hé mở dấu hiệu cho tiềm năng phát triển của tài chính phi tập trung trong tương lai.

Hy vọng, bài viết này đã giúp bạn hiểu rõ DeFI là gì, vai trò của DeFI và những tiềm năng của lĩnh vực này. Bạn quan tâm đến ứng dụng nào của DeFi? Hãy cùng chia sẻ ở bình luận bên dưới nhé! 

BVNEX