Bitcoin cho người mới

Hướng dẫn lưu trữ Bitcoin an toàn

Tris Vuong 20/09/2019

tiendientu-header Tuy gọi là “đồng tiền”, song Bitcoin không tồn tại ở dạng tiền giấy giống như Dollar hay Euro. Do đó, cách tiếp cận loại tiền này hoàn toàn khác so với tiền pháp định, đặc biệt là khi mua và lưu trữ Bitcoin.

luu-tru-bitcoin-vi-bitcoin

Trước khi quyết định đầu tư lớn hay đặt chân vào con đường trade coin làm giàu, bạn nên dành nhiều thời gian tìm hiểu Bitcoin là gì, rồi đến cách lưu trữ và đảm bảo an toàn cho số coin của mình.

Để lưu trữ Bitcoin, bạn cần có ví. Ví Bitcoin có nhiều loại, với những ưu và nhược điểm khác nhau. Tuỳ mục đích lưu trữ và nhu cầu sử dụng mà bạn cần chọn lựa loại ví Bitcoin phù hợp.

Chúng ta hãy cùng tìm hiểu kĩ hơn về cách thức lưu trữ Bitcoin và giúp bạn chọn ra loại ví an toàn nhé!

Khái niệm ví lưu trữ Bitcoin

Ví Bitcoin đại diện cho một chương trình phần mềm lưu trữ BTC với private key. Cấu trúc cơ bản của một ví Bitcoin bao gồm địa chỉ công khai (giống như số tài khoản và tên chủ sở hữu) gọi là Bitcoin Address và Private Key (giống như mật khẩu tài khoản Internet Banking).

Lúc này, bạn sẽ đăng nhập vào ví bằng Private Key và gửi Bitcoin cho người khác thông qua Bitcoin Address của họ.

Một khi private key bị mất, đồng nghĩa bạn sẽ mất ví và toàn bộ số Bitcoin được trữ trong đó. Vì thế, việc bảo mật private key là một điều cực kỳ quan trọng. Bạn phải lưu trữ chúng thật cẩn thận và không tiết lộ cho bất kỳ ai.

Các loại ví Bitcoin

Trước khi mở tài khoản ngân hàng, bạn phải cân nhắc xem ngân hàng đó có uy tín hay không. Ví Bitcoin cũng thế. Trước khi quyết định gửi tiền vào, bạn cần tìm hiểu xem đâu là ví lưu trữ Bitcoin tốt nhất hiện nay. Hay, đâu là ví phù hợp với mục đích sử dụng của mình.

Hiện có 5 dạng ví Bitcoin chính, gồm: ví máy tính, di động, ví trực tuyến, ví cứng và ví giấy.

1. Ví Bitcoin trên máy tính

Khi đã cài đặt phần mềm Bitcoin Core, bạn có thể sử dụng ví Bitcoin trực tiếp trên máy tính. Ngoài việc chuyển tiếp các giao dịch trên network, Bitcoin Core còn cho phép bạn tạo ra một địa chỉ ví Bitcoin để gửi và nhận coin, lưu trữ private key cho nó.

Về lý thuyết, ví máy tính an toàn hơn ví trực tuyến và di động, vì chúng không phụ thuộc vào bên thứ ba trung gian và khó bị đánh cắp hơn. Dù vậy, ví máy tính vẫn tồn tại khả năng bị hacker xâm nhập vì có kết nối Internet. Song, đây vẫn là một giải pháp tuyệt vời cho những ai chỉ có nhu cầu giao dịch một lượng nhỏ Bitcoin từ máy tính của họ.

Ngoài ra, bạn có thể tham khảo một số ví máy tính bàn (desktop wallet) khác như

  • MuliBit chạy trên Windows, Mac OSX và Linux
  • Hive là một ví OSX có một đặc tính độc đáo, tạo một cửa hàng ứng dụng kết nối đến các dịch vụ Bitcoin
  • Một số ví trên máy tính được thiết kế riêng cho việc nâng cáo bảo mật, như máy Armory
  • DarkWallet – sử dụng trình duyệt đơn giản cung cấp dịch vụ hoán đổi các đồng tiền lại với nhau khi giao dịch, giúp ngăn chặn hacker theo dõi

2. Ví Bitcoin di động

Các loại ví trên máy tính để bàn dùng rất tốt. Tuy nhiên, chúng không hữu dụng khi bạn đang di chuyển trên đường phố. Hay khi bạn dùng Bitcoin để mua đồ ở cửa hàng. Đây là trường hợp cần dùng đến ví di động. Ví di động là một ứng dụng chạy trên smartphone, có thể lưu trữ private key và cho phép bạn thanh toán trực tiếp bằng điện thoại.

Trong một số trường hợp, ví di động có thể tận dụng ưu điểm công nghệ giao tiếp tầm ngắn (NFC). Lúc này, bạn chỉ việc chạm điện thoại vào thiết bị để thanh toán mà không cần phải nhập bất kỳ thông tin nào.

Ngoài ra, ví di động không phải máy khách (client) Bitcoin đầy đủ. Một client đầy đủ phải tải hết toàn bộ Blockchain Bitcoin – một hệ thống luôn mở rộng với dung lượng ngày càng tăng. Thay vào đó, những client di động này được thiết kế để xác thực thanh toán đơn giản (SPV). Chúng chỉ tải về một tập con nhỏ gọn của Blockchain. Sau đó, các node khác trong network sẽ giúp bạn kiểm tra thông tin trên điện thoại có đúng không.

3. Ví Bitcoin trực tuyến

Ví trực tuyến (online wallet) là loại ví dựa trên nền tảng Web để lưu trữ private key, đăng nhập tài khoản trên thiết bị được kết nối Internet. Một lợi thế của ví này là bạn có thể truy cập chúng bất cứ nơi nào, bất kể thiết bị nào mà bạn sử dụng, chỉ cần có kết nối mạng.

Hiện có rất nhiều dịch vụ ví trực tuyến như thế này. Một số còn liên kết trực tiếp với ví di động và máy tính, sao chép địa chỉ ví của bạn từ các thiết bị mà bạn đang sở hữu.

Tuy nhiên, loại ví này cũng có một bất lợi rất lớn. Trừ khi bạn thực hiện lưu trữ private key đúng cách và chọn được một loại ví uy tín; nếu không, đơn vị điều hành website có thể sở hữu luôn private key của bạn. Và khi có private key, họ có thể lấy toàn bộ Bitcoin đi mà bạn không hề hay biết.

Nghe thật đáng sợ phải không, nhất là khi bạn đã tích lũy được một lượng coin kha khá.

Bạn có thể tham khảo một vài ví trực tuyến dưới đây:

  • Coinbase: Một sàn giao dịch Bitcoin tích hợp với ví đang điều hành ví trực tuyến trên khắp thế giới. Người dùng ở Mỹ và Châu Âu có thể mua Bitcoin thông qua dịch vụ giao dịch của Coinbase.
  • Circle: Cho người dùng trên toàn thế giới lưu trữ, chuyển – nhận và mua Bitcoin. Hiện tại, chỉ công dân Hoa Kỳ mới có thể liên kết tài khoản ngân hàng để ký quỹ. Song, thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ cũng là một lựa chọn cho người dùng ở các quốc gia khác.
  • Blockchain cũng sở hữu một ví trực tuyến phổ biến, cho phép bạn mã hóa private key trước khi chuyển cho máy chủ của nó. Và toàn bộ quá trình mã hóa sẽ được thực hiện trên trình duyệt.

4. Ví cứng Bitcoin

vi cung bitcoin
Ví cứng là một trong những cách lưu trữ Bitcoin, Altcoin và token hiệu quả và an toàn nhất.

Ví cứng Bitcoin (hay còn gọi là ví lạnh) có hình dạng giống như một chiếc USB. Ví cứng được lưu trữ hoàn toàn ngoại tuyến (offline), chống lại sự xâm phạm của các hacker. Đây là một trong những cách lưu trữ Bitcoin, Altcoin và token hiệu quả và an toàn nhất.

Một số ví cứng Bitcoin được ưa chuộng như:

  • Ví Trezor: Trezor là ví Bitcoin đầu tiên trong thị trường tiền mã hoá, ra đời vào tháng 08/2014. Đây là loại ví có kích thước và hình dáng nhỏ gọn như USB. Chúng lưu trữ private key của người dùng ở trạng thái ngoại tuyến, không kết nối internet. Nhờ đó, các hacker hoàn toàn không thể đánh cắp hay xâm nhập được vào tài sản của người dùng.
  • Ví Ledger: Ledger là ví lạnh có kích thước như một chiếc USB bình thường, có vỏ kim loại cho độ bền cao. Ví Ledger sẽ giữ private key của bạn ngoại tuyến, tránh bị các hacker đánh cắp. Thiết bị này hoạt động thông qua Ledger Live, ứng dụng trên PC cho phép tương tác với ví.

5. Ví giấy Bitcoin

vi-giay-bitcoin
Lợi ích lớn nhất của ví giấy là private key không được lưu trữ số hóa ở bất kỳ nơi nào.

Ví giấy là dạng lưu trữ đơn giản nhưng mang tính bảo mật cao. Địa chỉ ví và private key của bạn sẽ được in ra giấy. Kèm theo đó là một mã QR Code để bạn có thể scan và sử dụng cho các giao dịch.

Với ví giấy, bạn có thể yên tâm vì chỉ mình bạn biết. Bạn không phải lo sợ các hacker qua Internet. Lợi ích lớn nhất của ví giấy là private key không được lưu trữ số hóa ở bất kỳ nơi nào. Do đó, ví này sẽ không có trường hợp bị tấn công mạng hay lỗi phần cứng. Song, nhược điểm lớn nhất của dạng ví này là dễ mất và bị rách.

Mỗi dòng ví sẽ có những loại ví nổi bật về độ an toàn, uy tín và phổ biến. Bạn hãy tham khảo Top 5 ví trữ Bitcoin tốt nhất hiện nay.

Các vấn đề bạn có thể gặp khi lưu trữ Bitcoin

Ngoài bi kịch để mất private key, bạn cũng có khả năng gặp phải những sự cố “trời-ơi” dưới đây:

  • Gặp các phần mềm độc hại: Các phần mềm độc hại có thể quét ổ đĩa của bạn và tìm ra private key. Và chỉ trong vài giây sau đó, tất cả số Bitcoin của bạn có thể biến mất.
  • Một số trojan có thể mã hóa tất cả các tệp trên ổ cứng của bạn. Sau đó, chúng có thể tìm thấy các liên kết đến địa chỉ ví Bitcoin, vô hiệu hóa máy tính. Sau đó, chúng yêu cầu tiền chuộc bằng BTC để trả lại quyền điều khiển máy tính.
  • Nếu bạn để tiền trên ví của một sàn giao dịch không uy tín, họ có thể tạo dựng nên một vụ hack giả và làm như toàn bộ tài sản trên nền tảng đã bị mất, không có khả năng bồi thường cho khách hàng.
  • Bạn có thể làm mất laptop hoặc điện thoại trong đó có chứa ví Bitcoin…
  • Tin vào các dịch vụ ví đẹp, tuỳ chỉnh ví theo tên, số đẹp. Các ví này đã được cài đặt sẵn lệnh chuyển tiền đi khi người dùng chuyển lượng lớn BTC vào. Chỉ cần bạn chuyển vào khoảng 1BTC, số BTC này sẽ ngay lập tức chảy về ví kẻ lừa đảo.

Bạn có thể giảm thiểu khả năng dính phải những trường hợp đáng sợ trên bằng cách tham khảo các gợi ý bảo mật ví Bitcoin dưới đây.

Bảo mật ví Bitcoin như thế nào?

Có nhiều cách để đảm bảo an toàn cho ví Bitcoin của bạn. Trong đó, bao gồm:

  • Mã hóa

Một cách bảo vệ ví trách những ánh mắt nhòm ngó là mã hóa nó với một mật khẩu mạnh. Như vậy, rất khó để ai đó truy cập vào ví của bạn. Dù vậy, khó nhưng không phải là không thể. Nếu máy tính bị nhiễm mã độc, hacker có thể ghi lại các phím bấm và lần ra mật khẩu.

  • Sao lưu lại

Nếu private key lưu trữ ở một ví, bạn đánh mất ví hay ví bị gián đoạn thì bạn sẽ mất luôn key. Sao lưu lại ví tạo ra một bản copy cho private key. Quan trọng hơn, bạn nên sao lưu lại toàn bộ ví. Một số địa chỉ ví được dùng để lưu trữ những thay đổi từ giao dịch. Và, theo mặc định có thể không hiển thị cho bạn thấy. Sao lưu toàn bộ ví ở nhiều nơi khác nhau, và giữ chúng an toàn khỏi những đôi mắt nhòm ngó tài sản của bạn.

  • Sử dụng nhiều chữ ký

Những dịch vụ hỗ trợ cho giao dịch nhiều chữ ký đang gia tăng. Địa chỉ ví nhiều chữ ký cho phép nhiều bên tham gia tạo ra một phần trong địa chỉ ví với public key. Khi ai đó muốn dùng coin, họ cần tất cả các bên tham gia ký vào giao dịch đó thì mới thực hiện được. Số những chữ ký cần đến đã được thỏa thuận từ lúc bắt đầu tạo ví.

Bởi vì cần đến nhiều chữ ký trước khi chuyển coin, nên chữ ký có thể đến từ đối tác kinh doanh, đối tác quan trọng khác. Thậm chí là từ thiết bị thứ hai của bạn, để tạo thêm yếu tố bảo mật thứ hai.

  • Đặt chế độ ngoại tuyến

Nếu bạn bối rối khi lưu key Bitcoin theo cách số hóa, lo sợ coin có thể bị hacker cuỗm mất, thì có một lựa chọn khác là “trữ lạnh”. Ví trữ lạnh lưu private key ngoại tuyến, nên sẽ không bị ai đó trên Internet trộm mất.

Lý tưởng thì bạn nên trữ lạnh phần lớn tài sản Bitcoin. Bên cạnh đó, bạn chuyển một ít sang nhiều địa chỉ ví ở ví “nóng” để dễ chi tiêu. Bằng cách này, dù điện thoại bị mất, hay ví nóng bị xóa do lỗi phần cứng, bạn chỉ bị tổn thất một phần nhỏ coin.

Nhiều phần mềm ví Bitcoin đã có thêm lựa chọn trữ lạnh cho khách hàng. Hoặc đơn giản, bạn có thể dùng ví giấy để lưu trữ ngoại tuyến vẫn được.

Kết luận

Một trong những điều quan trọng bạn nên lưu ý trước khi sử dụng ví Bitcoin là xác định mục đích. Nếu muốn chủ động tương tác với thị trường và giao dịch thường xuyên, bạn nên sử dụng ví trực tuyến. Lựa chọn này giúp bạn dễ dàng truy cập vào tiền của mình.

Mặt khác, nếu bạn xem tiền mã hóa là một khoản đầu tư dài hạn, thì lưu trữ private key trong một ví cứng không kết nối với internet nên là ưu tiên hàng đầu của bạn.

Dù là sử dụng bất kỳ loại ví nào, trước nhất bạn phải đặt vấn đề bảo mật private key và những bộ seed word khôi phục ví lên hàng đầu. Nếu mất những thứ đó, toàn bộ số BTC bạn đang có cũng sẽ bốc hơi đấy…

Khi tự tin với kiến thức cơ bản về Bitcoin, và cách lưu trữ, hẳn bạn đã muốn xuống tiền để mua?

Hãy đến với bài viết Hướng dẫn mua Bitcoin an toàn, hợp pháp, nơi bạn có thể tìm thấy hình thức mua Bitcoin uy tín và an toàn.