Kiến thức Cryptocurrency và Blockchain

Tại sao nên dùng Bitcoin?

Abraham 26/02/2018

Bitcoin là một loại hình tiền tệ mới xuất hiện gần đây và chỉ vừa bắt đầu được phổ biến rộng rãi, nên nhiều người vẫn không hiểu tại sao phải dùng nó.

Và đây là 10 lý do có thể thuyết phục bạn tham gia vào thị trường tiền tệ số này:

1. Tốc độ nhanh chóng

Khi bạn trả phiếu séc từ ngân hàng khác sang ngân hàng bạn đang sử dụng, thì khoản tiền đó sẽ bị giữ lại trong nhiều ngày, bởi vì ngân hàng không thể tin tưởng là số vốn này có thực. Tương tự, chuyển tiền điện tín quốc tế cũng thường khá lâu. Ngược lại, các giao dịch Bitcoin thì nhanh chóng hơn rất nhiều.

Giao dịch có thể được thực hiện tức thời nếu đó là giao dịch không-cần-xác-nhận, nghĩa là người gửi chấp nhận rủi ro (nếu có) của giao dịch đó vì hệ thống blockchain của Bitcoin chưa xác nhận. Hoặc, người nhận có thể chờ khoản 10 phút nếu người gửi yêu cầu hệ thống xác nhận giao dịch. Dù vậy, sử dụng Bitcoin vẫn nhanh hơn chuyển tiền liên ngân hàng quốc tế nhiều.

2. Phí giao dịch rẻ

Bạn vừa nói gì? Chuyển tiền qua thẻ tín dụng vẫn thực hiện được ngay lập tức à? Thì đúng vậy. Nhưng người gửi hoặc người nhận phải chi trả khoản phí cho đặc quyền đó. Đôi khi chuyển qua thẻ ghi nợ cũng mất phí nữa, gọi là “phí bôi trơn” để thực hiện giao dịch. Còn đối với các giao dịch Bitcoin thì chi phí phải bỏ ra cực kỳ thấp, trong vài trường hợp thậm chí còn miễn phí nữa.

3. Không chính phủ nào có thể lấy Bitcoin của bạn

Bạn còn nhớ những gì diễn ra ở Cộng hòa Síp tháng 3/2013 chứ? Ngân hàng Trung ương muốn thu hồi hết những khoản ký gửi không-được-đảm-bảo nào lớn hơn $100.000, để giúp tái cơ cấu lại vốn, và đã gây ra bất ổn lớn trong dân chúng. Hơn thế, ban đầu Síp còn muốn thu hồi những khoản dưới con số đó nữa, chiếm dụng trực tiếp vào từng đồng tiền tiết kiệm của các hộ gia đình. Nhưng điều này sẽ không bao giờ xảy ra với Bitcoin. Bởi lẽ, với hệ thống phân quyền thì đồng tiền bạn sở hữu chỉ có thể là của bạn. Không có cơ quan trung tâm nào kiểm soát, và vì thế ngân hàng không thể lấy Bitcoin ra khỏi ví của bạn. Nếu là người không mấy tin tưởng vào hệ thống ngân hàng truyền thống thì tiền tệ số này sẽ mang đến lợi ích cực lớn cho bạn.

4. Không thể hoàn lại giao dịch đã thực hiện

Một khi đã gửi Bitcoin đi thì nó sẽ ra đi mãi mãi. Một người đã chuyển Bitcoin đi thì cố gắng mấy cũng không thể truy xuất Bitcoin đó một khi không có sự đồng ý của người nhận. Vì thế sẽ khó mà xác nhận gian lận như ta thường thấy ở thẻ tín dụng – một người gửi tiền đi và sau đó liên hệ với công ty phát hành thẻ tín dụng để yêu cầu bồi hoàn, và thế là giao dịch bị đảo ngược lại.

5. Không ai có thể ăn cắp thông tin thanh toán của bạn

Đây là một vấn đề lớn. Ngày nay, hầu hết mọi hoạt động mua bán trực tuyến đều giao dịch thông qua thẻ tín dụng, nhưng trong những năm 20, 30 của thế kỷ trước, khi tiền thân của thẻ tín dụng lần đầu tiên xuất hiện, thì Internet vẫn chưa thành hình. Khi đó, không ai ngờ thẻ tín dụng sẽ được dùng trực tuyến và không bảo mật như ngày nay. Các dạng đơn điền trực tuyến (online) đều yêu cầu bạn nhập tất cả các thông tin bảo mật (như số thẻ tín dụng, ngày hết hạn, và số CSV) trực tiếp trên website. Và đây là lý do tại sao chúng ta nghe tin tài khoản thẻ tín dụng bị mất cấp đăng nhan nhản trên mặt báo.

Ngược lại, giao dịch Bitcoin không yêu cầu bạn phải đưa ra bất kỳ thông tin mật nào. Mà thay vào đó, chúng ta sử dụng 2 mã khóa: một khóa công khai (public key) và một khóa cá nhân (private key). Bất kỳ ai cũng có thể xem khóa public key (hay chính xác là địa chỉ ví), nhưng private key thì bí mật. Khi chuyển đi 01 Bitcoin, bạn phải “ký” vào giao dịch bằng cả private key và public key, sau đó đưa vào một hàm toán học. Điều này tạo ra chứng chỉ chứng minh giao dịch là đến từ bạn. Vì thế, nếu bạn không quá ngu ngốc đem private key cho người khác biết, thì ví của bạn vẫn sẽ luôn an toàn.

6. Không lạm phát

Vấn đề với đồng tiền pháp định là chính phủ thích in bao nhiêu tiền cũng được, như họ vẫn luôn làm thế từ trước đến nay. Nếu không đủ đồng USD để thanh toán nợ quốc gia thì Cục Dự trữ Liên bang chỉ đơn giản là in thêm tiền thôi. Nếu nền kinh tế đang xáo trộn, bất ổn, thì nhà nước chỉ cần tạo tiền mới và đưa vào lưu thông, được gọi bằng mỹ từ là nới lỏng định lượng. Và thế là làm giảm giá trị của đồng tiền pháp định.

Nếu đột ngột nhân đôi số lượng đô la hiện đang lưu thông, thì có nghĩa là $2 trước đây mới bằng $1 hiện nay. Dễ hiểu hơn là, nếu trước đó bạn bán thỏi kẹo giá $1 thì bây giờ phải bán giá $2, vì đồng đô la bỗng nhiên bị mất đi đến một nửa giá trị. Đây gọi là lạm phát, và nó làm tăng giá hàng hóa cùng dịch vụ, qua đó làm giảm sức mua của người tiêu dùng. Rất khó để kiểm soát lạm phát. Ngược lại, Bitcoin được thiết kế với một số lượng cung ứng cố định. Nghĩa là sau đó, số lượng Bitcoin sẽ không tăng nữa, nên lạm phát không phải là vấn đề. Nhưng giảm phát – làm giá hàng hóa và dịch vụ giảm – mới là thử thách mà thế giới Bitcoin sẽ phải đối mặt.

7. Bảo mật theo cách bạn muốn

Đôi khi chúng ta không muốn người khác biết ta đã mua gì. Bitcoin là đồng tiền sẽ đáp ứng yêu cầu đó. Một mặt, nó cực kỳ minh bạch – nhờ vào nền tảng blockchain, mọi người đều sẽ biết một địa chỉ ví cụ thể nắm giữ bao nhiêu coin trong các giao dịch. Ta biết được những giao dịch đó đến từ đâu, và chuyển đi đâu. Nhưng mặt khác, không giống như tài khoản ngân hàng thông thường, không ai biết được địa chỉ ví đó là thuộc sở hữu của người nào cả.

Tương tự như một cái ví tiền bằng nhựa plastic trong suốt nhưng người cầm nó lại vô hình. Mọi người đều có thể nhìn vào ví, nhưng không thấy được ai sở hữu. Tuy vậy, cũng phải nói rõ là nếu bạn không sử dụng Bitcoin một cách thông minh (như luôn chỉ dùng một địa chỉ ví, hay chuyển hết các đồng coin từ nhiều ví sang một ví) thì nguy cơ bạn bị nhận diện là rất cao đấy.

8. Bạn không cần tin tưởng bất kỳ ai

Trong hệ thống ngân hàng thông thường, bạn bắt buộc phải tin tưởng mọi người để tiền được xử lý đúng cách, như phải tin vào ngân hàng chẳng hạn. Bạn cũng phải có niềm tin vào bên thứ ba xử lý thanh toán. Bạn cũng thường phải tin các công ty. Bởi vì những tổ chức này cần có các thông tin quan trọng và đầy đủ nhất của bạn. Nhưng ngược lại, Bitcoin phi tập trung hoàn toàn, nên bạn chẳng cần phải tin tưởng vào bất kì bên nào để có thể sử dụng nó. Khi bạn thực hiện một giao dịch chuyển đi, thì nó được ký nhận số hóa, và cực kỳ bảo mật. Một miner nào đó sẽ xác nhận nó, và thế là xong giao dịch. Người nhận không cần biết bạn là ai, trừ phi bạn đồng ý cho họ biết.

9. Bạn sở hữu nó

Không có một hệ thống tiền điện tử nào mà tài khoản của bạn không bị một bên nào đó sở hữu. Lấy ví dụ là PayPal, vì lý do nào đó tập đoàn này cho rằng tài khoản của bạn bị lạm dụng, thì PayPal có quyền đóng băng mọi tài sản mà tài khoản bạn sở hữu. Sau đó, bạn phải vượt qua hết vòng kiểm tra này đến lượt xác minh khác để đảm bảo tài khoản là minh bạch, thì mới có thể truy cập lại vào khoản tiền của mình. Nhưng với Bitcoin, mỗi người sở hữu mã khóa cá nhân và khóa công khai tạo thành địa chỉ ví. Không ai có thể lấy thông tin khóa của bạn (dĩ nhiên trừ phi bạn tự làm mất, hay một dịch vụ lưu trữ ví giúp bạn và làm mất nó).

10. Bạn có thể tạo tiền của riêng mình

Mặc dù công nghệ in ấn màu tại gia đã có những bước tiến vượt bậc, thì hầu hết chính phủ các quốc gia vẫn cực kỳ thắt chặt việc bạn tự sản xuất tiền. Nhưng với Bitcoin thì chuyện này lại được khuyến khích. Dĩ nhiên bạn có thể mua coin trực tiếp từ thị trường giao dịch, nhưng bạn cũng có thể tự đào coin cho riêng mình nếu trang bị được hệ thống máy tính cấu hình mạnh. Sau khi đầu tư đầy đủ vào thiết bị và nguồn điện, thì việc đào Bitcoin chỉ đơn giản là bật máy tính lên để cho phần mềm tự chạy.

Trên thế giới này có ai không muốn máy tính tự kiếm tiền kể cả trong khi bản thân đang ngon giấc chứ?