Tâm lý và hành vi nhà đầu tư

Tâm lý giao dịch: Các đẳng cấp của một Trader

Tris 20/04/2020

tiendientu-header Tâm lý là một nguyên nhân quan trọng trong sự thành công hay thất bại của trader. Hãy cùng theo dõi 6 giai đoạn phát triển trong tâm lý giao dịch dưới đây để biết bạn thuộc giai đoạn nào và cần cải thiện những điểm gì để lên kế hoạch tăng bậc nhé!

tam ly trading

Giai đoạn đầu: bí ẩn và huyền thoại hóa trading

tam-ly-giao-dich

Đây là nơi khởi nguồn của tất cả. Bạn hầu như biết ít hoặc không hiểu gì về cấu trúc thị trường. Bạn không có khái niệm về mối tương quan giữa các thị trường, giữa thị trường và nền kinh tế của các nước và của toàn cầu.

Biểu đồ giá là sự pha trộn vô nghĩa của các đường cong sặc sỡ đầy màu sắc và hình vẽ nguệch ngoạc trông giống như một bức tranh từ The Museum of Modern Art hơn bất cứ thứ gì có chứa thông tin.

Bạn nghĩ bất cứ ai có thể đưa ra dự đoán về hướng đi của giá dựa trên mớ rối rắm này đều phải sử dụng ma thuật hắc ám.

Tuy nhiên, khi chính bạn bắt đầu quan sát, đọc, nghiên cứu, mớ hỗn độn có thể bắt đầu hiện ra thành một thứ có thể có ý nghĩa.

Giai đoạn hai: mỳ ăn liền

Đây là kiểu ăn tươi nuốt sống, ăn ngay, thỏa mãn sự thèm khát…

Bạn sẽ ngắm nghía thị trường mỗi ngày. Sau một thời gian (đôi khi khá lâu), bạn nhận thấy một hiện tượng đặc biệt xuất hiện thường xuyên và dường như “hoạt động” khá đều đặn. Bạn tập trung vào mẫu hình này. Bạn bắt đầu tìm thấy ngày càng nhiều phiên bản của nó ở các thị trường khác nhau và tất cả chúng đều lặp lại! Sự tự tin của bạn về mô hình tăng lên và bạn quyết định vồ lấy nó vào lần tiếp theo nó xuất hiện. Bạn vồ lấy nó và ngay lập tức dính điểm dừng lỗ. Bạn chìm nghỉm với tổng số thua lỗ quá mức tưởng tượng.

Vì vậy, bạn trở lại và nghiên cứu mô hình này hơn nữa. Và ngay lần tiếp theo nó xuất hiện, nó làm đúng như dự đoán. Và một lần nữa. Và một lần nữa. Vì vậy, bạn quyết định thử lại. Vào một khối lượng lớn và bạn có toàn bộ cú đánh ngay trên stoploss của mình.

Thực tế tất cả mọi người đều trải qua điều này, nhưng ít ai hiểu rằng đây là một phần của chu kỳ thắng-thua. Họ vẫn chưa hiểu rằng thua lỗ là một phần không thể tránh khỏi của bất kỳ hệ thống/chiến lược/phương pháp nào, nghĩa là, không có thứ gọi là phương pháp giành chiến thắng 100%.

Khi họ đánh giá sự thành công của một mẫu hình hoặc tín hiệu cụ thể, họ sẽ bị cuốn vào chu kỳ thắng. Họ không chờ đợi chu kỳ “thua” để xem nó kéo dài bao lâu hoặc mô hình thắng / thua là gì. Thay vào đó, họ tiếp tục chạm vào đáy nồi và bị đốt cháy, họ không bao giờ hiểu rằng đó không phải là lỗi của mô hình hay tín hiệu, mà vấn đề là sức nóng khách quan của thị trường và họ thì không chú ý đến bất cứ điều gì

Vì vậy, thay vì cố gắng tìm hiểu bản chất khốc liệt của (thị trường), họ lại tránh và đi xa ra khỏi các mẫu hình, mô hình đã chọn, chuyển sang mô hình khác mà không bận tâm tìm hiểu xem thị trường có phù hợp với chúng hay không.

Giai đoạn thứ ba: hoài nghi 

Bạn đã nghiên cứu rất nhiều và nỗ lực rất nhiều và hiện thực hóa vào các giao dịch của mình và sự thất bại phổ biến này xảy ra khiến bạn cảm thấy bị phản bội bởi thị trường, phản bội bởi những cuốn sách và tài liệu, kinh nghiệm, những người thầy mà bạn đã cố gắng học hỏi.

Mọi người đều tuyên bố ý tưởng của họ dẫn đến lợi nhuận, nhưng mỗi khi bạn thực hiện giao dịch theo họ, bạn là một kẻ thua cuộc, mặc dù tất cả các thiết lập đều hoạt động hoàn hảo trước khi bạn tham gia theo chúng. Và vì một trong những trải nghiệm đau đớn nhất là thất bại khi thành công có vẻ dễ dàng, sự bối rối này biến thành sự tức giận: tức giận với các bậc thầy, tức giận với các nhà cung cấp, tức giận với các nhà phân tích, các khóa học, môi giới, các nhà tạo lập thị trường , các chuyên gia, “người thao túng”.

Điểm mấu chốt ở đây là gì khi bạn thì cố gắng phân tích thị trường và cải thiện giao dịch của chính bạn mà có quá nhiều thế lực đen tối đang chống lại bạn?

Trò chơi đổ lỗi dựa trên lý do này là một điểm chốt cuối cùng, và giải thích rất nhiều cho những gì bạn tìm thấy trên vô số diễn đàn mà mạng xã hội. Ở đẳng cấp này, bạn vượt qua nghĩa là bạn sẽ đi tiếp, còn không thì sẽ là rào cản mãi mãi và cuối cùng bạn không thể vượt qua được.

Giai đoạn thứ tư: rối rắm

Nếu bạn không bỏ cuộc, bạn sẽ chuyển sang giai đoạn “giao dịch squiggle”. Vì bạn đã thất bại với các mẫu hình và cứ thế, bạn sẽ hình dung ra một số “vũ khí bí mật”, một “chén thánh”, một vài siêu hệ thống, thứ đó sẽ giúp bạn lọc ra tất cả những giao dịch tồi tệ.

Khi bạn tìm thấy chìa khóa kỳ diệu này, lợi nhuận của bạn sẽ bùng nổ và bạn sẽ đạt được mọi giấc mơ bạn từng có.

Bạn bắt đầu một nghiên cứu ám ảnh về mọi phương pháp và mọi chỉ số mới đối với bạn. Bạn mua mọi cuốn sách, tham dự mọi khóa học, đăng ký mọi bản tin và dịch vụ tư vấn, đăng ký cho mọi trang web về giao dịch và mọi diễn đàn. Bạn mua phần mềm đắt tiền và được quảng cáo hoành tráng hơn. Bạn chi tiêu bất cứ điều gì để mua thành công.

Thật không may, bạn xếp quá nhiều vào biểu đồ của bạn đến nỗi bạn bị tê liệt. Với rất nhiều thông tin đầu vào, bạn không thể đưa ra quyết định, đặc biệt là vì các thông tin hiếm khi nhất quán với nhau. Vì vậy, bạn tập trung vào những người đồng ý với hướng giao dịch mà bạn đã thực hiện (hoặc, nếu bạn là loại người hăng máu, bạn chỉ tìm kiếm những người dám chứng minh là bạn sai ).

Đây là tất cả các đặc tính của đồng tiền đi kèm sự sợ hãi.

Nếu không có sự chấp nhận thực sự về sự mất mát và rủi ro liên quan đến giao dịch, bạn sẽ đi lượn quanh như một con bướm để tìm kiếm bất cứ điều gì hoặc bất cứ ai sẽ nói với bạn những lời ngợi ca rằng bạn biết bạn đang làm gì.

Điều này có hai mục đích:

  • đổ trách nhiệm cho người khác
  • làm bạn thoát khỏi áp lực trong các lệnh đang chạy khi các chỉ báo bạn dùng đang mâu thuẫn nhau. MACD nói mua, sto nói bán. ADX cho biết thị trường đang có xu hướng, OBV cho biết nó đã mua quá mức. Đến cuối ngày, não của bạn đã hóa đá luôn rồi.

Quá trình này có thể hữu ích nếu trader học được từ nó những gì phổ biến, tức là, những gì trader khác đang làm, và, nếu anh ta kéo dài, tận dụng được các bẫy giao dịch và lỗi hoảng loạn / hưng phấn. Và mặc dù anh ta có thể quyết định rằng phần lớn là tào lao, nhưng anh ta sẽ, nếu anh ta không quay trở lại giai đoạn hoài nghi, có một sự đánh giá sâu sắc hơn – đạt được thông qua kinh nghiệm cá nhân – về những gì hợp lý và vô nghĩa. Anh ta cũng có thể học được nhiều điều hơn về “phong cách” phù hợp nhất với anh ta, học cách phân biệt giữa điều gì là mong muốn và điều gì là thực tế.

Nhưng đại đa số trader không bao giờ rời khỏi giai đoạn này. Họ dành “sự nghiệp” của mình để tìm kiếm câu trả lời, và mặc dù cuối cùng họ có thể đạt được lợi nhuận không đáng kể (nếu không, tất nhiên họ sẽ không còn giao dịch nữa), họ không bao giờ thực sự thành công.

Giai đoạn thứ năm: hướng nội

Trader có thể tự mình ra khỏi giai đoạn thứ tư sử dụng kinh nghiệm của mình ở đó một cách hiệu quả. Các Trader học, như đã nêu trước đó, những phong cách, kỹ thuật, chiến thuật là phổ biến. Nhưng thay vì tập trung hoàn toàn vào những gì “ngoài kia”, anh bắt đầu tự hỏi mình một số câu hỏi:

Chính xác thì anh ta muốn gì? Anh ấy đang cố gắng để đạt được điều gì?

Loại giao dịch nào có ý nghĩa nhất với anh ta? Giao dịch dài hạn hay trung hạn? Giao dịch ngắn hạn? giao dịch trong ngày? giao dịch theo Xu hướng? Có nên mở rộng phạm vi giao dịch không? Phong cách nào thoải mái nhất?

Công cụ nào – tương lai, cổ phiếu, quỹ ETF, trái phiếu, quyền chọn – cung cấp range và biến động mà anh ta cần nhưng không nằm ngoài khả năng chịu rủi ro của mình? Anh ta có học được gì về các indicators trong Giai đoạn thứ tư mà anh ta có thể sử dụng không?

Và vì vậy, anh ta “thử giọng” tất cả những điều này để xác định những gì phù hợp với anh ta, lấy tất cả những gì anh ta đã học được cho đến nay và thử nghiệm nó.

Bạn bắt đầu kết hợp “phương pháp khoa học” vào nỗ lực của mình để phát triển một kế hoạch giao dịch, bao gồm quản lý rủi ro và quản lý lệnh. Bạn học được giá trị của sự tò mò, sự quan tâm tách biệt, sự kiên trì và sự kiên trì, lấy từng mảnh một từ chỗ này đến chỗ kia để tạo ra một kế hoạch và chiến lược giao dịch duy nhất của bạn, một trong những điều mà bạn hoàn toàn tự tin vì bạn đã thử nghiệm các chiến lược một cách triệt để và biết từ kinh nghiệm của chính mình rằng nó luôn sinh lời.

Bạn chấp nhận hoàn toàn trách nhiệm đối với các giao dịch của mình, bao gồm các khoản lỗ, nghĩa là bạn hiểu rằng tổn thất là không thể tránh khỏi. Thay vì bị chúng phản bội, bạn chấp nhận chúng vì những gì chúng đang có, một phần của quá trình giao dịch mua và bán. Tất nhiên, bạn kiểm tra chúng để xác định xem có một số lỗi nào được thực hiện hay không, đặc biệt là một lỗi có thể sửa được, mặc dù lỗi giao dịch thực sự rất hiếm. Nhưng, nếu không, bạn chỉ đơn giản là rũ bỏ thua lỗ và tiếp tục công việc của mình. Rốt cuộc, bạn hiểu rằng bạn đang kiểm soát rủi ro của mình trên thị trường.

Bạn không phẫn nộ về người môi giới của mình hoặc chuyên gia hoặc nhà tạo lập thị trường hoặc âm mưu to lớn của ai đó, những người đang cố lừa bạn bằng tiền của bạn. Bạn không cố gắng trả thù thị trường. Bạn không băn khoăn. Bạn không giận dữ. Bạn không khuất phục trước hy vọng, sợ hãi, tham lam. Giao dịch bốc đồng, cảm xúc đã biến mất, thay vào đó, bạn chỉ giao dịch.

Giai đoạn thứ sáu: làm chủ

tam ly trading

Ở cấp độ này, Bạn đạt được trạng thái giao dịch gần như một ẩn sỹ vậy. Lập kế hoạch, phân tích, nghiên cứu là trọng tâm để dành thời gian và nỗ lực. Khi ngày giao dịch mở ra, bạn đã sẵn sàng cho nó. Bạn bình tĩnh, bạn thoải mái, bạn là trung tâm.

Giao dịch trở nên dễ dàng. Bạn hoàn toàn quen thuộc với kế hoạch của mình, Bạn biết chính xác những gì bạn sẽ làm trong bất kỳ tình huống nào, ngay cả khi việc đó có nghĩa là thoát ra ngay lập tức khi có diễn biến hoàn toàn bất ngờ. Bạn hiểu được sự mất mát không thể tránh khỏi và chấp nhận nó như một phần tự nhiên trong trading. Không ai có thể làm tổn thương bạn vì bạn được bảo vệ bởi các quy tắc và kỷ luật của bạn .

Bạn nhạy cảm và đồng điệu với dòng chảy của hành vi thị trường và các hành động và phản ứng tự nhiên đối với nó mà nghiên cứu của bạn đã dạy bạn sẽ tối ưu hóa lợi thế của mình. Bạn không cần phải biết thị trường sẽ làm gì tiếp theo vì bạn biết bạn sẽ phản ứng thế nào với bất cứ điều gì thị trường làm và tự tin vào khả năng phản ứng chính xác của mình.

Bạn hiểu và thực hành “không hành động thái quá”, biết chính xác những gì bạn muốn, chính xác những gì bạn đang tìm kiếm, và chờ đợi, kiên nhẫn, để có cơ hội chính xác. Nếu và khi cơ hội đó xuất hiện, bạn hành động dứt khoát và không do dự, sau đó chờ đợi, kiên nhẫn, một lần nữa, cho cơ hội tiếp theo.

Bạn không thuyết phục bản thân rằng bạn đúng. Bạn theo dõi chuyển động giá và rút ra kết luận của mình. Khi hành vi thị trường thay đổi, chiến thuật của bạn cũng vậy. Bạn thừa nhận rằng sự chuyển động của thị trường là sự thật cuối cùng. Bạn không cố gắng vượt qua hoặc đánh bại nó một lần nào nữa.

Theo một nghĩa nào đó, bạn ở bên ngoài bản thân, đóng vai trò là huấn luyện viên của chính mình, tự đặt câu hỏi và tự giải thích mà không hợp lý hóa những gì bạn đang chờ đợi, những gì bạn đang làm, nhắc nhở bản thân về điều này hoặc điều kia, giữ cho mình tập trung.

Bạn không nhận được quá nhiều chiến thắng. Bạn không chán nản về việc thua lỗ. Bạn chấp nhận rằng giá cả làm những gì nó làm và thị trường là kết quả của hành động giá. Màn trình diễn của bạn không liên quan gì đến giá trị bản thân của bạn nữa.

Chính trong giai đoạn này, “trực giác” bắt đầu bộc lộ. Không thường xuyên như vậy, bạn học cách thử nghiệm nó và xây dựng niềm tin vào nó.

Và vào cuối ngày, bạn xem xét công việc của mình, thực hiện mọi điều chỉnh là cần thiết, nếu có, và bắt đầu chuẩn bị cho ngày hôm sau, hài lòng với bản thân vì đã giao dịch tốt.

Nguồn: TraderViet